Son Dakika

Yapay zeka ASENA, uyuşturucunun izini sürüyor

- Suçluların geliştirdiği yöntemler dahil binlerce verinin girildiği ASENA yazılımının tespit ve öngörüleri doğrultusunda yapılan soruşturmaların ardından düzenlenen operasyonlarda, tonlarca uyuşturucu, silah ve suç unsuru ele geçirildi- Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanı İbrahim Seydioğulları, milli imkanlarla geliştirilerek 14 ay önce hizmete alınan yazılım sayesinde narkotik dahil 3 bin 795 suçun ortaya çıkarıldığını bildirdi

GENEL 02.06.2022, 11:09
Yapay zeka ASENA, uyuşturucunun izini sürüyor

ANKARA (AA) - SERTAÇ BULUR - Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanı İbrahim Seydioğulları, yerli ve milli olarak 14 ay önce hizmete alınan Analiz Sistemleri Narkotik Ağı (ASENA) yazılımı sayesinde narkotik dahil 3 bin 795 suçun ortaya çıkarıldığını belirtti.

Emniyet teşkilatı bünyesinde uyuşturucu satıcılarına yönelik mücadelesine 1937'de büro amirliği seviyesinde başlayan narkotik ekipleri, aradan geçen yıllarda edindiği tecrübeyi dijital dünyaya taşıdı.

Konusunda uzman Türk mühendisler tarafından hazırlanan, e-Devlet ve UYAP ile İçişleri ve Adalet bakanlıklarının veri tabanlarıyla entegre çalışabilen yapay zeka formatında bir yazılım olan ASENA, yaklaşık 14 ay önce faaliyete geçirildi.

Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanı Seydioğulları, adını, Narkotik Şube bünyesinde, çalışanlar tarafından ASENA olarak bilinen ve teknik faaliyetlerin yürütüldüğü birimden alan yazılımın kapasitesi ve faydaları hakkında bilgi verdi.

Seydioğulları, söz konusu projenin temellerinin 4 yıl önce atıldığını söyledi.

ASENA'nın 3-4 yıllık yazılım sürecinin ardından Mart 2021'de hayata geçirildiğini belirten Seydioğulları, sistemin 650'si tam yetkili olmak üzere 3 bin 100 görevli tarafından kullanıldığını bildirdi.

Yazılımı kullanan personelin sıkı bir eğitimden geçirildiğini ve sordukları sorudan yaptıkları işleme kadar her komutun kaydının tutulduğunu anlatan Seydioğulları, sisteme sorulacak soruların merkezin onayından geçtiğini vurguladı.

- ASENA skora denge getirdi

Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı olarak suçlu ile polisin adımlarını "denklemeye" çalıştıklarını ifade eden Seydioğulları, şöyle konuştu:

"Bu önemli bir husustur. Tüm dünyada normal şartlar altında suç ve suçlulukla mücadele ilişkisinde bir dengesizlik var. Suç ve suçluluk hep 1-2 adım önde gider. Polisin iki görevi var, önleme ve aydınlatma. Aydınlatma bölümünde suçlular biraz daha avantajlıdır. Polisin bunu tespit etme enstrümanları biraz zayıftır. ASENA tam da bunu yapıyor. Bu adımları biz ASENA ile denklemeye başladık. Biz hem uyuşturucu suçları işlenirken müdahale ediyoruz hem de işlenmiş bir suçun aydınlatılması veya devam eden soruşturmalara katkı sağlamak için kullanıyoruz. ASENA bu anlamda bir önleme vazifesi de görüyor. Kolluk ile suçlular arasındaki açık makası daraltmaya çalışıyoruz."

Türkiye'nin çok kritik bir coğrafyada olduğunu belirten Seydioğulları, "Coğrafya kaderdir. Dünyanın en eski ticaret yolunun üzerindeyiz. Uyuşturucu suç organizasyonları da faaliyetlerini yürütürken legal ticaret yolu arar. Neden Türkiye sorusunun yanıtlarından biri aslında bu. Kimi zaman kolluğun kapasitesi yükselir, şu an olduğu gibi, mücadele performansı artar, yakalamalar çoğalır." dedi.

Seydioğulları, uyuşturucu suçlarının takibinin şikayete bağlı olmadığına işaret ederek, şunları söyledi:

"Biz çok nadiren davacı olarak kişileri buluruz. Genel itibarıyla şikayetçi kamudur çünkü kamuyu ilgilendiren bir suçtur. Bu suçları ortaya çıkarmak kolluk performansına ihtiyaç duyar. Bir ülkede narkotik yakalanmaması o ülkede narkotik bulunmadığı anlamına gelmez. 'Niye Türkiye'de çok uyuşturucu yakalanıyor?' şeklinde iddia ve suçlamalarla karşı karşıya kalıyoruz. Buna çok boyutlu bakmak lazım. Kolluk yakalıyor ki suç ortaya çıkıyor. ASENA aynı zamanda bu kapasiteyi artıracak bir enstrüman."

- Narkotik polisi soruyor, ASENA cevaplıyor

ASENA'nın sürekli geliştirilebilecek bir altyapıya sahip yapay zeka programı olduğunu vurgulayan Seydioğulları, tüm dünyada kullanılan analiz sistemlerinde olmayan birçok özelliği bulunduğunu kaydetti. Operatörlerin sisteme anlık olarak manuel giriş de yapabildiğini belirten Seydioğulları, ASENA'nın anlık yaptığı işleri sürekli tekrar edebildiğini dile getirdi.

Suçluların geliştirdikleri yöntemlere ilişkin verilerin de ASENA'ya girildiğini anlatan Seydioğulları, "Yakalama yaparak sürekli tecrübe kazanıyoruz. Her yakalama aslında sisteme takviye oluyor. ASENA öğreniyor." dedi.

"Türkiye'yi uyuşturucu için yasak bölge ilan ettiklerini" belirten Seydioğulları, bunun da en önemli enstrümanının ASENA olduğunu söyledi.

"Makineye bir soru soruyorsunuz, yazılı bu soruya kendisindeki data ile sürekli cevap bulmaya çalışıyor. Soru, suç, suçlu ve bunlara ilişkin bir profil." ifadelerini kullanan Seydioğulları, "İçişleri ve Adalet bakanlıklarının elinde tahkikatlar, yargılamalar var. Sanık, tanık ve şüpheli ifadeleri var. Narkotikçinin biriktirdiği tecrübeler var. Sistem, bunların üzerinde sorulan soruların cevabını vermeye yönelik. ASENA veri olarak bunları kullanıyor." diye konuştu.

"ASENA'ya anlamlı sorular soruyorsunuz, anlamlı cevaplar alıyorsunuz." diyen Seydioğulları, sistemin geçen yıl martta 5 milyon 300 soru için cevap arama hamlesinde bulunduğunu kaydetti. Seydioğulları, şu bilgileri verdi:

"Bu yıl martta bu sayı 22 milyon 841 bine çıkmış. Geçen yıldan beri toplam sayımız 283 milyon. ASENA 14 ay bitmeden 300 milyona yakın soruya cevap bulmak için hamle yapmış. Soru sorulmuş derken, buna tek soruya verilen cevapları da ekleyebiliriz. Yani sistem soruyu alır, siz 'Tamam artık bunu sorma.' demediğiniz sürece o soruyu sormaya devam eder. Bu sorulara yüzde 92'lik oranla 0 ila 1 dakikada cevap bulmaya çalışır. Yani 0-1 dakika arası gider o soruyu arar, cevabını bulursa gelir size haber verir. Bu kapasiteyi sağlayan donanım değil, bizim devasa büyüklükte data sunucularımız yok, bu kapasiteyi sağlayan yazılım."

- Sokaktaki irtibatlarımızı kesmedik

Narkotik ekiplerinin suçla mücadelede teknolojiyi sonuna kadar kullanırken insan faktöründen de vazgeçmediğini anlatan Seydioğulları, "Sokaktaki temas kaçırılmamalıdır." dedi. Seydioğulları, herhangi bir karakolda kendilerini ilgilendiren küçük bir olayı bile ekip göndermek suretiyle takip ettiklerini belirtti.

ASENA'yı kullanan analizcilerin sahadaki narkotik ekipleriyle tam uyum içinde çalıştığını vurgulayan Seydioğulları, yapılan bir tespitin ardından durumun sahadaki ekiplere iletildiğini, narkotik timlerinin çalışması sonrası olayın operasyon boyutuna geldiğini söyledi.

- Aydınlatılan suçların yüzde 91'i narkotik suçlar

ASENA'nın kullanılmaya başlamasıyla çok önemli sonuçlar elde etmeye başladıklarını dile getiren Seydioğulları, hem narkotik hem de diğer birimlere ilişkin önemli çalışmalara imza atıldığını belirtti. Seydioğulları, şöyle devam etti:

"300 milyon sorgunun içerisinden 9 bin 20 riskli durum çıkarmış. Bu soruyu soran ilgili arkadaşlara bunun cevabını vermiş. Bu ilgili arkadaşların gidip müdahale yapma şansı yok. Netice itibarıyla bir adli süreç var, arama kararları alınır. Kişiyse kişi, araçsa araç, evse ev. Arama kararları alınır, süreç öyle devam eder. Bunu adli makamlar koordinesinde yapar. Bunu analizciler yapmaz. Sokaktakiler yapar. Bunda bizim ete, cana, kemiğe büründürdüğümüz vaka sayısı yüzde 40'ın üzeri. 3 bin 795'inden sonuç almışız."

Ortaya çıkarılan olayların yüzde 91'inin narkotik suçlar olduğunu bildiren Seydioğulları, bunların 3 bin 453'ünün narkotik, 342'sinin ise diğer birimlerin sorumluluk alanlarına giren konular olduğunu kaydetti.

- ASENA sayesinde yakalananlar

Başlangıcında ASENA'nın olduğu operasyonlarda çok miktarda uyuşturucu, silah ve suç unsuru ele geçirildiğini vurgulayan Seydioğulları, şu ifadeleri kullandı:

"1 ton 765 kilo eroin, 2 ton 55 kilogram esrar, 500 kilograma yakın metamfetamin, 200 kilograma yakın sokak ağzıyla 'bonzai', 29 kilogram afyon sakızı, 21-22 kilogram kokain var. Farklı bir suça yönelik farklı bir bilgi olmadan, bir destek olmadan tamamıyla yazılımın bize sunduğu riskli durum üzerine yapılmış tespitler bunlar. 2 milyon 300 bine yakın yeşil-kırmızı reçeteli ilaç, 734 bin captagon, 200 bine yakın ecstacy, sahte paralar, dolarlar, avrolar...

260 bin sahte Türk lirası almışız. 6 bin 500 sahte dolar. Suç geliri olarak değerlendirdiğimiz 300 bin lira var. 890 ruhsatsız tabanca, 3'ü kaleşnikof olmak üzere 11 tüfek, 42 litre kaçak alkol, 4 milyon makaron, 2 milyon kaçak sigara, 797 kaçak eşya, 177 göçmen tespit etmişiz. Daha sonra 52 kilo patlayıcı."

- ASENA hacklenemez

ASENA'nın, emniyetin kullandığı kapalı devre iletişim sistemi POLNET üzerinden çalıştığını ve herhangi bir şekilde siber saldırıya maruz kalma ihtimali bulunmadığını belirten Seydioğulları, sistemi geliştirmek için sürekli veri girişi yapıldığını bildirdi.

Öte yandan özellikle Kişisel Verileri Koruma Kanunu'na çok dikkat ettiklerini, yaptıkları hiçbir işlemde bunun ihlal edilmediğini kaydeden Seydioğulları, kullanıcılardan birinin ilgili kanunun aksine davrandığının tespiti halinde meslekten ihraç edilebileceğini vurguladı.

- Karteller de ASENA'yı duydu

Uyuşturucu rotalarının Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Balkan ve güneyde yoğunlaştığını ifade eden Seydioğulları, uyuşturucu kartellerinin sevkiyat güzergahını son dönemde güneye kaydırdığını söyledi.

Yaptıkları teknik takiplerde ASENA'nın kullanıldığını duyan uyuşturucu satıcılarının Türkiye üzerinden "mal" taşımak istemediğini tespit ettiklerini anlatan Seydioğulları, "Biz bekliyoruz, kendine güvenen uyuşturucu sevkiyatını Türkiye üzerinden yapsın." diye konuştu.


Yorumlar (0)
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
sanalbasin.com üyesidir